U bent hier

Tips voor toegankelijke depots

20/07/16

Tips voor toegankelijke depots

Een hoog percentage van ons erfgoed bevindt zich veilig achter gesloten deuren. Uit het oog, uit het hart? De Collections Trust (GB) heeft 6 tips en bijhorende voorbeelden opgelijst om collecties in depot zichtbaar en toegankelijk te maken voor het publiek.


EEN GLOBAle uitdaging

BBC Culture onderzocht waarom musea slechts een fractie van hun collectie tonen. In internationaal gekende kunstmusea zoals MoMA in New York, Tate London, het Louvre en de Berlinische Galerie is slechts 2 tot 20% van de collectie publiek toegankelijkBeeld je in welke schat aan lager gewaardeerde of vergeten kunstwerken zich achter de schermen bevinden.

Vele museumstukken zijn in goed vertrouwen geschonken door (privé-) cultuurliefhebbers of aangekocht en geconserveerd met fondsen van stichtingen, sponsoring door ondernemingen of ons aller belastingsgeld. De vraag naar meer toegankelijkheid is dus zeer terecht, maar vergt ook extra inspanningen en investeringen. Bovendien brengt dit risico's met zich mee, zoals in het artikel duidelijk aan bod komt. 

In onze sectie Depot en publiek kan je lezen wat de mogelijkheden, wat de  voor- en nadelen zijn in het meer toegankelijk maken van de collecties voor het publiek. 


ENGELSE VOORBEELDEN

Aan de zes tips van Collections Trust (die verdacht veel lijken op de onze) zijn een aantal interessante en nieuwe voorbeelden gekoppeld.

Het British Museum in Londen realiseerde dankzij een subsidie van de Heritage Lottery Fund een inbreiding, ter vervanging van een weinig toegankelijk extern depot. De extra vleugel, oftewel het World Conservation and Exhibitions Centre, biedt naast depotopslag voor de collecties, tevens ruimte aan collectiemanagement, conservatie en onderzoek. 

Het idee van zo'n centre of excellence (zie ook het Nederlandse model van een collectiecentrum en het Franse centre de conservation et d'étudekost uiteraard vele miljoenen euro's en is nauwelijks haalbaar zonder subsidiëring. Niettemin kan je heel wat lessen trekken uit initiatieven en ervaringen van andere musea.  Bijvoorbeeld, in 2012 werkten de Collections Trust en de krant The Independent samen aan de campagne 'Hidden Treasures': een blik achter de schermen in de depots van 50 Engelse musea en galleries. Hoe staat het nu met hun depots en wat hebben ze geleerd?


Wees creatief

  • Het Leeds Discovery Centre organiseert in het weekend tekenlessen met museumstukken als model. De deelnemers krijgen een gevarieerde selectie te zien en de museumstukken worden frequenter gebruikt.
  • Jersey Heritage laat fotografiegroepen toe in het depot voor workshops. Ze kunnen beroep doen op een museummedewerker om de objecten te verplaatsen, want zij mogen dat niet zelf doen. 


Wees vindingrijk

  • Als je depot uit zijn voegen barst - wat de toegankelijkheid onmogelijk maakt - dan is het wellicht tijd om de collectie te rationaliseren. Neem hiervoor alvast eerst een kijkje op de pagina over waarderingsmethodieken.
  • Heb je meer opslagmeubilair nodig om alles ordelijk op te bergen, maar niet voldoende fondsen hiervoor? Waarom geen zoekertje plaatsen op, of browsen door de Museum Freecycle (UK).  Voor België: Kringloopexpo.be.


Wees (virtueel) realistisch

  • Kan je, omwille van de infrastructuur, de veiligheid of andere redenenen, echt geen mensen toelaten in het depot? Waarom dan niet virtueel gaan? Historic Royal Palaces laat met een videoreeks het publiek kennismaken met objecten uit het depot. Een eenvoudig en kostenefficiënt instrument is Periscope (voor iOS en Androidgebruikerstips voor musea en galleries). 


Wees origineel

  • Als er bij musea in de buurt al  heel wat activiteiten voor kinderen en gezinnen worden georganiseerd, waarom dan niet focussen op volwassenen? Zo vermijd je competitie.
  • The National Media Museum organiseert in het depotgebouw familiegerichte "Learning Tours of Insight". Deze zijn druk bezocht. Mond-aan-oorreclame van tevreden gezinnen speelt in hun voordeel, maar ook de sociale media zijn handig om publiciteit te maken en hun reacties verder te verspreiden. 


Het is geen populariteitswedstrijd...

  • ... maar dat zou het wel kunnen zijn! Bij Jersey Heritage hebben ze de ervaring dat rondleidingen in het depot meermaals bijkomende informatie over de stukken opleveren. Dit inspireerde de staf om populaire items uit het depot naar de tentoonstellingsruimte te brengen. 
  • The National Media Museum organiseert naast vastomlijnde ook flexibele rondleidingen. Bezoekers krijgen de kans om de route zelf te bepalen op basis van hun interesses. Het informele karakter nodigt de bezoekers uit tot het afvuren van nog meer vragen en het vertellen van anekdotes. Het maakt elk tour uniek.
  • Dit is tegelijk een prachtige gelegenheid voor een 'Revisiting Collections'-sessie, waarbij de lokale gemeenschap nog meer bij je collectie betrokken raakt en jij meer kennis erover kan vergaren.


Vertel het iedereen: echt iedereen!

  • Het is handig dat je de collega's van de bewaking op de hoogte brengt van de geplande activiteiten in het depot. Stel je voor dat de politie een bezoekje brengt omdat het alarm plots is uitgeschakeld...


Andere voorbeelden

Kende je deze open depots al?


Dichter bij huis:

  • het halfopen depot/studiecentrum van het Préhistomuseum in de buurt van Luik, geopend in 2015
  • Artothèque Mons, tevens een gezamenlijk depot van vijf stedelijke musea
  • het Provinciaal Erfgoedcentrum Ename
  • het publieke depot van het SteM - Sint-Niklaas
  • het kijkdepot van het MAS - Antwerpen.

 

Foto: London Transport Museum Depot, door Annie Mole, beschikbaar onder een Creative Commons Attribution 2.0 Generic licentie.