U bent hier

Rol van de gespecialiseerde restaurator hout en houten meubelen

Rol van de gespecialiseerde restaurator hout en houten meubelen

Hout is van oudsher een materiaal dat zeer dicht bij de mensen staat. Voor het verwerken en herstellen van houten voorwerpen kennen we allemaal wel iemand. Toch is de complexiteit van houten kunstobjecten erg groot. Ook makkelijk lijkende ingrepen (bv. reinigen, verlijmen) laat je beter over aan een restaurator.

Auteur: Peter Taeymans, 2015

Het constructiehout bestaat hier uit dwarse planken. Door een te droog klimaat zijn ze kromgetrokken. Het dwars opgelijmde fineer is niet flexibel genoeg en er ontstaan blazen en scheuren in. Privéverzameling ©Peter Taeymans/IPARC, België

De bewaring en het onderhoud zijn de belangrijkste facetten bij het behoud van kunstvoorwerpen. Dit doe je uiteindelijk zelf. Maar je wint ook advies in over hoe je dit het best aanpakt en uitvoert. Hiervoor kom je terecht bij specialisten in het vak. Bewaring heeft te maken met de omgeving van het object; daar zijn normen voor. Directe ingrepen aan het object laat je het best uitvoeren door een restaurator die is gespecialiseerd in een specifiek materiaal.

Een fysieke ingreep aan het voorwerp zelf laat je over aan een specialist, in dit geval een specialist houtrestauratie. Dat komt omdat kennis van het materiaal en de verwerking ervan een zeer uitgebreide materie is en er veel kennis noodzakelijk is: van historische materialen en technieken, maar ook van scheikunde, biologie, kunstgeschiedenis en andere hulpwetenschappen. Alleen zo kun je de authenticiteit van het meubel behouden:

 

Enkele voorbeelden:

  1. Het reinigen van een houten object of oppervlak gebeurt anders dan bij een metalen of stenen object of oppervlak.
  2. De preparatie en specifiek het praktische gebruik en de regeneratie van bijvoorbeeld huidenlijm is een complex gegeven. Daarbij wordt water gebruikt, maar op een zeer deskundige manier.
  3. Schade aan fineer, zoals het loskomen, opstuwen en blazen door wateroverlast, vergt telkens een zeer specifieke behandeling. Wordt het niet behandeld, dan kan er verdere schade ontstaan, tot zelfs het verlies van onderdelen.
  4. Er kan veel mislopen bij het 'even' vastlijmen, met goede bedoelingen. Dit kan zelfs veel meer schade veroorzaken, met name door:
  • het niet reinigen van de onderdelen vóór het herlijmen;
  • een foute lijmsoort;
  • het onderdeel dat niet genoeg geklemd is;
  • een foutieve plaatsing;
  • het morsen van lijm;
  • lijmresten die vlekken nalaten. 

 

Een houtrestaurator kan bij 'uitvlieggaten' van de houtkever correct inschatten:

  • of ze recent of oud zijn;
  • om welk soort aantasting het gaat;
  • of de reeds aangerichte schade behandeld moet worden;
  • welke behandeling nodig is (bv. conservatie door de consolidatie van het aangetaste hout);
  • welke insectenbehandeling van toepassing is (vloeistoffen zijn bv. zeer beperkt in gebruik en effectiviteit).

 

Zo'n restaurator weet ook hoe je een oppervlak moet reinigen om te voorkomen dat:

  • er een onbedoelde volledige afname gebeurt;
  • er patina verwijderd wordt;
  • er door chemische reacties verkleuringen ontstaan;
  • er lokale vlekken of verkleuringen optreden door een slechte uitvoering;
  • er krassen ontstaan in het oppervlak;
  • er foute solventen gebruikt worden;
  • er veel vocht aangewend wordt;
  • er door te veel gewicht (van bijvoorbeeld klemmen) onstabiliteit ontstaat en objecten omvallen

 

Laatst gewijzigd op 05/11/2018