U bent hier

De conditie van polychromie bepalen en opvolgen

De conditie van polychromie bepalen en opvolgen

Wanneer je de conditie van de polychromie van een object bepaalt, kun je vaststellen of er al dan niet schade is. Door dit regelmatig op te volgen bepaal je of de conditie stabiel blijft of erger wordt, zodat er ingegrepen kan worden. Het is belangrijk te begrijpen wat de schade aan de polychromie veroorzaakt om te kunnen handelen, de polychromie te conserveren en de conditie van objecten op te volgen.

Auteur: Stefaan De Vlieger, 2016. Update: Thaïs Heijerick, 2019.

Afschilferende verflaag, barsten en lacunes. Buste van Carolus Borromeus, Sint-Pieterskerk Leuven © Stefaan De Vlieger

OORZAAK

SCHADEBEELD

ACTIE

Insecten
  • Uitvlieggaatjes
  • Verlies van polychromie
  • Verzwakken van de drager

Laat objecten curatief en preventief behandelen tegen insecten door een restaurator of gespecialiseerde firma.

Schimmels
  • Pluizige of poederige vlekken
  • Aantasting drager
  • Aantasting polychromie

Bestrijd objecten curatief en preventief tegen schimmels.

Laat de objecten behandelen door een gediplomeerde polychromierestaurator.

Temperatuurschommelingen met schommelingen in de relatieve vochtigheid tot gevolg
Te hoge/lage relatieve vochtigheid

  • Opstuwingen verflaag
  • Afschilfering verflaag
  • Poederige polychromie
  • Verlies van polychromie
  • Oxidatie pigmenten met verkleuring tot gevolg
  • Zoutuitbloei bij drager in steen of gips
  • Losse onderdelen (lossen verlijming)
  • Barsten of breuk in polychromie

Breng de klimatologische omstandigheden van de omgeving onder controle.

Laat de objecten behandelen door een restaurator die de polychromie zal conserveren.

Stof

Broeihaarden voor insecten en knaagdieren.

Is hygroscopisch: trekt oppervlakteschimmels aan.

Bescherm de objecten tegen stof.

Vingerafdrukken Vet en zuren die inwerken op de polychromie

Draag handschoenen om de objecten te hanteren.

Verkeerd hanteren Verlies drager en polychromie

Laat de objecten behandelen en verplaatsen door een polychromierestaurator of gespecialiseerde art handler.

Te grote lichtsterkte

Verkleuren van pigmenten

Beperk de lichtsterkte.

Plaats een object nooit rechtstreeks in het zonlicht.

Ouderdom

  • Vergelen van verf en vernislagen
  • Opstuwingen
  • Verpoedering van verf

Laat de objecten behandelen door een polychromierestaurator.

Vorige restauratie
  • Overschilderingen
  • Oxidatie oude retouches

Laat de objecten behandelen ('ontrestaureren') door een polychromierestaurator.

 

TIPS EN TRUCS BIJ HET OPVOLGEN EN MONITOREN VAN DE CONDITIE

  • Verlies van polychromie (lacunes): kijk na of je schilfers vindt in de buurt en of de onderliggende laag er schoon uitziet. Is dat het geval, dan gaat het om recente schade en laat je de polychromie het best fixeren door een gekwalificeerde polychromierestaurator. 
  • Oppervlakteschimmels: kijk na of ze pluizig zijn, probeer ze te verwijderen met een borsteltje en vang ze op met een stofzuiger, indien mogelijk. Gebruik hiervoor steeds een stofzuiger met HEPA-filter. Kijk na of ze makkelijk te verwijderen zijn en of er vlekken onder zitten. Als de schimmels niet meer pluizig zijn en enkel vlekken achterlaten, dan gaat het wellicht om een oude aantasting. Vraag bij twijfel raad aan een gekwalificeerde polychromierestaurator. 
  • Insecten: kijk bij aangeklede beelden (bv. textiel) heel goed onder de kledij om insecten op te sporen. Kijk minstens twee keer per jaar houten beelden na op insectenvraat. 
  • Stof: om een zicht te hebben op de stofverplaatsing leg je een vel wit papier met dubbelzijdige kleefband en monitor je elke week hoeveel stof erop valt. Valt er veel stof op na één tot drie maanden, dan bescherm je het object het best met bijvoorbeeld een katoenen doek. Dek een object enkel af met dampopen materialen, gebruik geen plastics.

 

Losse polychromie en fel verlies © A-C Olbrechts
Verlies van hout door felle aantasting insecten, verzwakt hout  © A-C Olbrechts
Boormeel en uitvliegopeningen van actieve kleine klopkevers © A-C Olbrechts
Verlies van polychromie door water © A-C Olbrechts
Verlies van vergulding met bladgoud door onderhoud met water, verlies van polychromie door water © A-C Olbrechts
Losse polychromie en storende lacunes © A-C Olbrechts
Losse polychromie © Stefaan De Vlieger
Laatst gewijzigd op 15/05/2019